İLAHİ PAGAN DANS VE TANRILARI


3 - DİONYSOS

3_3 - Özellikleri


YAZIYI EN BAŞTAN OKUYUN! >>    |    TÜM BÖLÜMLERE GÖZ ATIN! >>


<< Önceki Bölüm    |    Sonraki Bölüm>>

Yazı: ALTAR BAYKAL

Dionysos deyince yaygın kültürde akla şarap ve şarap kadehi (kantharos) gelse de, onun şarap kadar önemli farklı özellikleri ve bu özelliklere bağlı simgeleri vardır.

Dionysos'u niteleyen en önemli simge kadın tapınıcıları olan bakkahların elinden düşmeyen thyrsos'tur. Thyrsos, penisi sembolize eden ve ucuna bir çam kozalağı takılmış bir sopadır. Bakkhalar bunu yere vurur, yerden süt çıkarırlar; yaralara sürer, iyi edeler.

Dionysos'un yönettiği, kutsal olarak nitelediği, bu yüzden onu sembolize eden bitkiler de vardır. Bunlar içinde en önemlisi sarmaşıktır. Kimi zaman başında sarmaşıklardan yapılmış bir taç ile betimlenir. Bazen dilimizde "tarla sarmaşığı" olarak bilinen Convolvulus arvensis (bindweed) ile de ilişkilendirilir. Bu bitkinin botanik bilimde "istilacı" olarak görülür. Dionysos da dinini yaymak için istilacı bir kimliktedir. Ayrıca bu bitki "kahkahaçiçeğigiller" (gündüz sefası, gündüz güzeli, sabah sefası) familyasındandır. Dionysos da tıpkı Afrodit gibi gülmeyi ve güldürmeyi çok sever. Tarımcılar arasında pek sevilmeyen bu bitki sağlık için (ateş, idrar yolu sorunları ve kabızlık; ve safra üretimini arttırmak için) de kullanılmaktadır. (Bkz. rxlist.com

Diğer bitkisi çamdır. Çam ağacı anaerkil ezoterimzde çok tutulan bir ağaç türüdür. Önceki Agdistis adlı bölümde Kibele'nin sevgilisi Attis'in ölünce çam ağacına çevrilmesini anımsayacaksınız.

Kutsal hayvanı ise leopardır. Ancak kaplan ve panter ile de betimlenir. (Bu durum onun Hint versiyonu Shiva'da da görülür. Her iki tanrı da aslanlara uzaktır.)

Dionysos'un görünümü ise geleneksel Yunan (ve de Viking) tanrılarına benzemez. O, ayı postlarına bürülü, elinde balta taşıyan kuzey ilahları; ya da adaleli bedenli, zırhlı, maskülen bir savaşçı Yunan tanrıları ile ilgisizdir.

Dionysos'un tipi kadınsıdır!

Mite göre çocukluğunda Zeus'tan gizlenmek için kız kılığında kolayca (kimse erkek olduğunu anlamadan) büyütülmüştür.

Theoi.org - Dionysos
Dionysos'un doğumundan sonra Zeus onu Hermes'e (veya kimilerine göre Persephone veya Rhea'ya) emanet etti; onlar da çocuğu Orchomenos'taki Ino ve Athamas'a götürüp onları Dionysos'u bir kız olarak yetiştirmeye ikna etti.
(Ayrıca bkz. Orph. Hymn. xlv. 6)

Erkeksi görünümlü olmadığı Dionysos tapımının kutsal kitabı olarak görülen Bakkahalarda da yer alır.

Euripides, Bakkhalar 220
Yabancı bir sihirbazdan da bahsediyorlar; Lidya’dan gelmiş;
kokulu saçlar, sarı perçemler, mor yanaklar varmış;
siyah gözlerinde Aphrodith’in sihri parlıyormuş.

Dionysos tapımını yasaklamak isteyen, kadınların evde oturup nakış işlemesinin gerektiğini savunan bağnaz kral Pentheus konuşuyor:
Euripides, Bakkhalar 455
(Pentheus, konuşuyor)
Afili biçimde alnına düşen perçemlerin
senin bir güreşçi olmadığını gösteriyor.

Ancak efemine denilebilecek bir tipte olsa da heteroseksüeldir. Diğer Yunan tanrıları ve kahramanları (örneğin Zeus, Theseus, Aşil, Herakles vb.) gibi genç erkek sevgilisi hiç olmamıştır.

Mitlerinde yakışıklılığı vurgulanır. Kadınlar üzerinde büyük bir etkisi vardır.

Euripides, Bakkhalar 453
(Pentheus konuşuyor)
Bayağı yakışıklıymışsın. Görünüşün kadınları ayartmaya yeter yani.

Euripides, Bakkhalar 34
Dionysos cezbesine kapılıp
İğlerini, mekiklerini ellerinden atan
O kadınlar güruhu.

Büyük aşkı Ariadne olsa da farklı sevgililer de edinmiş; özellikle "zor kadınlar"a bile sahip olabilmiştir. Örneğin erkek ve aşk tanımaz avcı Aura'yı uyurken baştan çıkarıp sevişmiş; kendisine ilan-ı aşk eden her erkeği öldüren, ama bir sarhoşluk anında kendini Dionysos'a teslim eden ve İznik’e (antik dünyanın Nicea’sı) adını veren Astacia’lı su perisi Nicaea bile ondan uzak duramamıştır.

Ayrıca o diğer Yunan tanrılar gibi kadınları asla kaçırmaz, iğfal etmez, zorla evlenmez… kadınların özgür olmasından yanadır.

Euripides, Bakkhahalar 487-488
Pentheus
Kadınlar için gece tuzaklarla doludur, saf değildir.
Dionysos:
Kötülük gün ışığında da işlenebilir.

<< Önceki Bölüm    |    Sonraki Bölüm>>


YAZIYI EN BAŞTAN OKUYUN! >>    |    TÜM BÖLÜMLERE GÖZ ATIN! >>


Bana mesaj yollayın! Siteme Üye Olun!

Design: Altar-Stil Team - Content: Altar Baykal    |    Copyright 2023 © altar-stil.com - © Telif Hakkı 2023, Tüm Hakları Saklıdır